Ik maak nooit geen fouten

Wat is er mis met een zin als Ik maak nooit geen fouten?

In deze zin wordt een dubbele ontkenning gebruikt. Constructies met nooit geen, nergens geen, nooit niet, nooit niks enzovoort komen vooral in de spreektaal voor. U kunt dergelijke constructies beter vermijden, omdat ze niet voor iedereen aanvaardbaar zijn.

Vroeger werden dubbele ontkenningen als in Ik mag nooit niks en Dat heb ik nooit niet meegemaakt afgekeurd omdat daarmee het tegendeel beweerd zou worden van wat men bedoelt. Net zoals in een wiskundige vergelijking zou de ene ontkenning de andere opheffen. Ondertussen is men tot het besef gekomen dat dubbele ontkenningen – althans in de spreektaal – eigenlijk een versterkende functie hebben. Door twee ontkennende woorden wordt de negatie beklemtoond, niet opgeheven. Veel taalgebruikers blijven zo'n dubbele ontkenning echter als niet-correct ervaren.

Het fenomeen van dubbele ontkenningen is overigens niet beperkt tot het Nederlands. Ook in andere talen worden ze gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan het Engelse You don't know nothing ('Jij weet niets').

24 januari 2005