Aaan de prijs van* / tegen de prijs van / voor de prijs van
|
| actief | passief |
|---|---|
| Een van onze medewerkers zal u het antwoord geven. | Het antwoord zal u worden gegeven door een van onze medewerkers. |
| Mijn collega heeft al het werk gedaan. | Al het werk is door mijn collega gedaan. |
| Veel bedrijven werken nog met een prikklok. | Er wordt nog met een prikklok gewerkt. |
| De boekhouding/ik/jij/mijn collega moet nog een lijst opstellen van alle niet-betaalde facturen. | Er moet nog een lijst opgesteld worden van alle niet-betaalde facturen. |
Als u veel passieve zinnen na elkaar gebruikt, wordt uw boodschap minder persoonlijk. Doordat de handelende persoon naar de achtergrond verschuift of helemaal verdwijnt, kan het onduidelijk zijn wie eigenlijk wat doet. Hoe meer passieve zinnen u gebruikt, hoe groter ook de kans is dat de formulering omslachtig wordt. Het is daarom aan te bevelen om in teksten niet te overdrijven met passieve zinnen. U kunt vaak evengoed een directe, actieve formulering gebruiken.
| liever niet | maar wel |
|---|---|
| Dit formulier moet door de aanvragers binnen vier weken worden teruggestuurd naar de personeelsdienst. De aanvragen worden door de personeelsdienst verwerkt in de volgorde van de datum van ontvangst. Uiteindelijk wordt door het gemeentebestuur beslist welke personen in aanmerking genomen zullen worden voor de premie. | De aanvragers moeten dit formulier binnen vier weken naar de personeelsdienst terugsturen. De personeelsdienst verwerkt de aanvragen in de volgorde van de datum van ontvangst. Het gemeentebestuur beslist uiteindelijk welke personen voor de premie in aanmerking komen. |
De bovenstaande tip houdt niet in dat u alle passieve zinnen actief moet proberen te formuleren. In de volgende gevallen zijn passieve zinnen zelfs aan te bevelen.
- U wilt de handeling benadrukken en niet de handelende persoon. Dat is bijvoorbeeld het geval als u de persoon die de handeling verricht, niet kunt uitdrukken omdat die onbekend is.
- Er is vannacht in onze wijk een moord gepleegd.
- De handelende persoon is niet belangrijk of u wilt die uit voorzichtigheid of tact niet noemen.
- Er wordt tijdens de werkuren te veel op het internet gesurft. (in plaats van: Jullie surfen tijdens de werkuren te veel op het internet.)
- U kunt door de passieve formulering opeenvolgende zinnen beter op elkaar laten aansluiten.
- De politie heeft vorige week drie personen opgepakt die verdacht worden van de diefstal in het Van Goghmuseum. (in plaats van: De politie heeft vorige week drie personen opgepakt. De politie verdenkt hen van de diefstal in het Van Goghmuseum.)
Taaltelefoon
→ In duidelijk Nederlands: Passieve zinnen
Taaladvies.net
→ Termenlijst: Bedrijvende vorm
Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS)
→ Actieve en passieve zinnen: Algemene inleiding
ad, ad hoc, ad fundum 
Het voorzetsel ad is geen afkorting. Het krijgt geen punt aan het einde. Ad komt uit het Latijn.
- een rente ad 4% (= tegen 4%)
- opmerkingen ad punt 1 (= bij punt 1)
Het voorzetsel ad wordt ook gebruikt in vaste combinaties als ad hoc en ad fundum.
Taaladvies.net
→ Ad. / ad
ad hoc / ad-hoc* / adhoc*
De woordgroep ad hoc komt uit het Latijn en wordt in twee woorden geschreven.
- De commissie zal ad hoc een beslissing nemen.
In samenstellingen met ad hoc staat er een streepje tussen ad en hoc. Het rechterdeel van de samenstelling wordt eraan vast geschreven. Voor de duidelijkheid kunt u een facultatief koppelteken zetten.
- een ad-hocbeslissing (of een ad-hoc-beslissing), een ad-hoccommissie (of een ad-hoc-commissie), het ad-hocnetwerk (of het ad-hoc-netwerk)
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Woordgroepen uit andere talen
ad hoc (betekenis)
De woordgroep ad hoc komt uit het Latijn. De betekenis van ad hoc is 'voor deze zaak, dit geval, dit doel in het bijzonder' en 'meteen en ter plekke, zonder te streven naar een duidelijke lijn, naar een breder verband'.
- Er werd ad hoc een commissie samengesteld om een maatschappelijke beleidsnota over jeugdzorg op te stellen.
- Omdat de presentator niet kwam opdagen, moest ad hoc een oplossing worden bedacht.
ad-hoccommissie / ad hoccommissie* / ad hoc commissie* / adhoccommissie*
De correcte spelling is ad-hoccommissie. In samenstellingen met ad hoc staat er een streepje tussen ad en hoc. Het rechterdeel van de samenstelling wordt eraan vast geschreven. Voor de duidelijkheid kunt u een facultatief koppelteken zetten:
ad-hoc-commissie.
- een ad-hocbeslissing (of een ad-hoc-beslissing)
- het ad-hocnetwerk (of het ad-hoc-netwerk)
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Woordgroepen uit andere talen
ad interim / interim-
Ad interim en interim- zijn synoniemen in de betekenis 'voorlopig, tussentijds, waarnemend', maar ze worden op een andere manier gebruikt. Interim- is een bijzondere voorbepaling. We schrijven een koppelteken tussen interim- en het zelfstandig naamwoord dat erop volgt.
- Zoiets wordt beslist door de interim-minister.
Ad interim kan achter het zelfstandige naamwoord waarop het slaat staan, of kan als eerste deel in een samenstelling staan. In een samenstelling komt er een streepje tussen ad en interim.
- Zoiets wordt beslist door de minister ad interim.
- Zoiets wordt beslist door de ad-interimminister.
Interim kan ook de betekenis 'uitzend' hebben. In die betekenis wordt interim niet als een bijzondere voorbepaling beschouwd. In samenstellingen schrijven we dan in de regel geen koppelteken: interimarbeider, interimjob, interimcontract, interimkantoor.
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Bijzondere voor- en nabepalingen
→ Spellingsregels: Woordgroepen uit andere talen
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: Samenstelling - bijzondere gevallen met koppelteken
→ Leidraad: Woordgroep in samenstelling
adjectieven (taalkundige term)
synoniem = bijvoeglijk naamwoord
Een adjectief noemt een eigenschap of toestand van een door een zelfstandig naamwoord uitgedrukte zelfstandigheid. De meeste adjectieven kunnen een buigings-e of -s krijgen (een mooie vrouw, iets moois) en hebben trappen van vergelijking (mooi – mooier – mooist).
Een adjectief kan als bepaling vóór het zelfstandig naamwoord staan.
- de elegante vrouw
- een bijzonder gevoel
Een adjectief kan ook achter het zelfstandig naamwoord staan en fungeren als naamwoordelijk deel van het gezegde of als bepaling van gesteldheid.
- Die vrouw is elegant. (gezegde)
- Ik voel me vandaag bijzonder. (bepaling van gesteldheid)
De meeste adjectieven kunnen ook bijwoordelijk worden gebruikt.
- Wat loopt die vrouw elegant!
Taaladvies.net
→ Termenlijst: Bijvoeglijk naamwoord
→ Verbogen / onverbogen bijvoeglijk naamwoord met betekenisverschil (algemeen)
→ Verbogen / onverbogen bijvoeglijk naamwoord zonder betekenisverschil (algemeen)
→ Regelmatige en onregelmatige trappen van vergelijking (algemeen)
→ Omschreven trappen van vergelijking (algemeen)
→ Trappen van vergelijking van samengestelde bijvoeglijke naamwoorden (algemeen)
Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS)
→ Het adjectief (bijvoeglijk naamwoord)
adres, adressering (envelop, brief)
Taaltelefoon
→ In duidelijk Nederlands: Gegevens van de geadresseerde
Taaladvies.net
→ Opmaak van een zakelijke brief in België (algemeen)
→ Opmaak van een zakelijke brief in Nederland (algemeen)
→ Titulatuur in België (algemeen)
→ Titulatuur in Nederland (algemeen)
→ Adressering aan bedrijven en instellingen
→ Adressering aan gehuwden of samenwonenden
→ Adressering aan twee vrouwen of twee mannen
→ Dr. X en mevrouw dr. X / de heer dr. X en mevrouw dr. X
afdeling (hoofdletter)
Het woord afdeling is een soortnaam en wordt in de regel klein geschreven. Dat geldt in principe ook als het woord wordt gevolgd door de officiële naam van de afdeling.
- Hij is nieuw op onze afdeling.
- De afdeling staat onder grote druk.
- de afdeling Kanselarij
- de afdeling Inwendige Geneeskunde
Taaladvies.net
→ Afdeling Financiën (hoofdletters?)
afgelasten (vervoegen)
Vervoeging:
- ik gelast af, jij gelast af, wij gelasten af
- ik gelastte af, wij gelastten af
- ik heb afgelast
- een afgelaste bijeenkomst
Taaladvies.net
→ Aflassen / aflasten / afgelasten
afgezien van / onafgezien van*
Correct is afgezien van. De voorzetseluitdrukking afgezien van betekent 'niet lettend op, geen rekening houdend met'. Onafgezien van* is niet correct.
- Afgezien van het slechte weer was het een aangename reis.
- Afgezien van de vertaalfouten is het een goed boek.
Taaladvies.net
→ Onafgezien van / afgezien van
afkomen / langskomen
Afkomen wordt in België vaak in plaats van langskomen, op bezoek komen gebruikt. In die betekenis is het geen standaardtaal.
- Kom maar eens
aflangs als je tijd hebt.
Taaltelefoon
→ In duidelijk Nederlands: Woordgebruik
Taaladvies.net
→ Afkomen / langskomen
afkorting (hoofdletter begin zin)
Net als gewone woorden krijgen afkortingen een hoofdletter aan het begin van een zin of tekstregel.
- Sms'en is erg populair bij jongeren. (afkorting van short message server)
- Www.taaladvies.net is een interessante site. (afkorting van world wide web)
- Http://www.google.be biedt veel zoekmogelijkheden. (afkorting van hypertext transfer protocol)
Afkortingen die volledig in hoofdletters worden geschreven, behouden alle hoofdletters.
- BV's zijn vaak het gezicht van een goed doel.
- EHBO-koffers op het werk moeten voldoen aan de eisen van de Arbeidsinspectie.
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Hoofdregels
Taaladvies.net
→ T.a.v. (hoofdletter?)
afkorting (punt einde zin)
Als een zin op een afkortingspunt eindigt, komt er geen tweede punt.
- Luister even a.u.b.
- Zij is gespecialiseerd in de redactie van zakelijke teksten, formulieren, brieven e.d.
Ook na de drie puntjes van het beletselteken volgt er geen extra punt.
- In die winkel kun je foto's laten afdrukken op T-shirts, muismatten, brooddozen …
Taaladvies.net
→ Punt na enz. of beletselteken aan het einde van een zin
afkortingen
Taaltelefoon
→ Afkortingenlijst
→ Spellingsregels: Basisbegrippen
→ Spellingsregels: Afkortingen
→ Gids: Afkortingenwoordenboeken
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: Afkortingen, symbolen, letterwoorden, initiaalwoorden, verkortingen
Taaladvies.net
→ Officiële benamingen, vaktermen en afkortingen: invoering en samenstelling
→ Afkortingen: gebruik (algemeen)
→ Afkortingen: spelling (algemeen)
→ Woordgeslacht van afkortingen (algemeen)
→ Symbolen voor grootheden en eenheden (algemeen)
aflassen* / afgelasten
De correcte vorm is afgelasten.
Vervoeging:
- ik gelast af, jij gelast af, wij gelasten af
- ik gelastte af, wij gelastten af
- ik heb afgelast
- een afgelaste bijeenkomst
Taaladvies.net
→ Aflassen / aflasten / afgelasten
afleidingen / samenstellingen
Een afleiding is een woord dat bestaat uit een grondwoord en een of meer voor- of achtervoegsels (onschuldig). Het grondwoord is het deel van de afleiding dat ook als afzonderlijk woord bestaat (schuld). De voor- en achtervoegsels zijn de delen die niet als afzonderlijk woord bestaan (on- en -ig).
Een samenstelling is een woord dat bestaat uit twee of meer grondwoorden of delen (keukentafel; geletruidrager = drager van de gele trui). Elk deel van de samenstelling bestaat ook als afzonderlijk woord (keuken en tafel; gele, trui en drager).
Taaladvies.net
→ Termenlijst: Samenstelling
→ Termenlijst: Afleiding
aftrekker / trekker
Het werktuig met onderaan rubberen repen waarmee je vloeren schoonmaakt, noemen we in de standaardtaal een trekker, een vloertrekker of een vloerwisser. Het woord aftrekker wordt ook in die betekenis gebruikt, maar behoort niet tot de standaardtaal. Ook als synoniem voor flesopener, kurkentrekker of scheurkalender is aftrekker geen standaardtaal.
Taaladvies.net
→ Aftrekker / vloerwisser / (vloer)trekker
afvinken / aanvinken / uitvinken
Afvinken en aanvinken betekenen beide 'voorzien van een vinkje', maar er is een betekenisverschil. Afvinken doen we bij zaken die we afgehandeld, gecontroleerd of in orde gebracht hebben. Iemand die zijn koffers pakt om op reis te gaan bijvoorbeeld, vinkt af wat hij al heeft klaargelegd. Aanvinken doen we bij zaken die we aanvragen, selecteren, nog in orde moeten brengen. Zo kunt u in een computerprogramma opties aanvinken of aanklikken. Als u wilt uitdrukken dat u een optie ongedaan wilt maken door het vinkje te verwijderen, kunt u het best uitvinken of uitklikken gebruiken.
agenda: de agenda / het agenda*
Agenda is een de-woord dat zowel vrouwelijk als mannelijk kan zijn. Een bijvoeglijk naamwoord bij agenda krijgt altijd een buigings-e: de nieuwe agenda, een nieuwe agenda, nieuwe agenda.
- Ze wil nog een punt op de agenda plaatsen.
- Waar heb je die nieuwe agenda gelegd?
- Elke agenda heeft zijn (of haar) eigen kleur.
- Diversiteit staat hoog op onze agenda.
In de standaardtaal is agenda als het-woord niet correct: het agenda*, dat agenda*, ons agenda*.
De meervoudsvorm is agenda's, de verkleinvorm is agendaatje.
Taaladvies.net
→ Woordgeslacht (algemeen)
→ Verbogen / onverbogen bijvoeglijk naamwoord zonder betekenisverschil (algemeen)
aids / AIDS*
De correcte spelling is aids, klein en zonder puntjes. Aids is een letterwoord, dat is een afkorting die gevormd is met de beginletters van afzonderlijke woorden (acquired immune deficiency syndrome) en die als één woord uitgesproken wordt ([eets]).
Samenstellingen met letterwoorden waarin geen hoofdletters staan, worden aan elkaar geschreven. Voor de leesbaarheid kan er een facultatief koppelteken na het letterwoord staan.
- aidspatiënt, aidspreventie
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Letterwoorden
→ Spellingsregels: Combinaties met cijfers, losse letters en afkortingen
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: Initiaalwoorden en letterwoorden
akkoord / accoord*
De correcte spelling is akkoord, met dubbele k.
Het werkwoord accorderen schrijven we wel met twee c's.
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: K of c?
al / reeds
Reeds is een formeel woord dat vooral in geschreven taal wordt gebruikt. Het is aan te bevelen om in plaats van reeds het neutrale woord al te gebruiken.
- Er zijn al duizend aanvragen binnengekomen.
Taaltelefoon
→ In duidelijk Nederlands: Woordgebruik
Taaladvies.net
→ Reeds - al
algemene vergadering (hoofdletters)
De correcte spelling is algemene vergadering, met kleine letters.
Namen van instanties die gebruikt worden als een soortnaam, schrijven we met een kleine letter.
- algemene vergadering, college van burgemeester en schepenen, directie, directiecomité, gemeenteraad, ondernemingsraad, raad van bestuur, regering, schepencollege
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Instanties, bedrijven en organisaties
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: Namen van instellingen, merken, titels
alinea / paragraaf
De woorden alinea en paragraaf hebben een verschillende betekenis. Een alinea is een tekstblok van bij elkaar horende zinnen. Een paragraaf is een groter tekstblok van bij elkaar horende alinea's.
- De alinea's worden in een brief door een witregel gescheiden.
- Dat hoofdstuk bestaat uit vijf paragrafen.
Het teken waarmee in een tekst naar een paragraaf wordt verwezen, is het symbool §.
- In § 4 wordt beschreven hoe de onderzoekers de verschillende projecten hebben gefinancierd.
alinea's (schrijven, herkennen, nummeren)
Taaltelefoon
→ In duidelijk Nederlands: Alineastructuur
Taaladvies.net
→ Paragraaf- en hoofdstukindeling
→ Alineagrenzen
→ Volgorde binnen de alinea
→ Alinea's van één zin
→ Alinea-inhoud
→ Lengte van alinea's
→ Alinea's markeren
→ Alinea's maken
allang / al lang
De spelling hangt van de betekenis af. Al lang betekent ' reeds lang, al een lange tijd'.
- Hij had het probleem al lang kunnen zien aankomen.
Allang betekent 'al, echt wel, heus'.
- Ik begrijp allang wat je bedoelt.
- Ik ben allang blij dat je aanwezig kunt zijn.
Taaladvies.net
→ Allang / al lang
alle drie / alledrie*
De correcte spelling is alle drie. Combinaties van alle en een telwoord worden altijd los geschreven: alle twee, alle vijf, alle tien enzovoort.
Allebei wordt wel aaneengeschreven.
Taaladvies.net
→ Alletwee / alle twee, alledrie / alle drie
allen / alle
Als alle naar personen verwijst en zelfstandig gebruikt wordt, schrijven we allen. Alle is zelfstandig gebruikt als er geen zelfstandig naamwoord op volgt en alle ook niet aangevuld kan worden met een zelfstandig naamwoord uit dezelfde zin of de zin die onmiddellijk voorafgaat.
- Hij bedankte allen die zich vrijwillig hadden ingezet.
- Ze heeft vier zonen, die haar allen even lief zijn.
- De mijnwerkers kwamen allen om.
- Geen van allen is geslaagd voor het examen.
In alle andere gevallen schrijven we alle.
- Hij bedankte alle vrijwilligers. (bijvoeglijk gebruik, bij vrijwilligers)
- Ze bekladden alle huisjes. (bijvoeglijk gebruik, bij huisjes)
- Ik had grote verwachtingen, maar ze zijn geen van alle uitgekomen. (geen persoon)
- De slachtoffers gingen eerst op controle in het ziekenhuis. Alle keerden even later naar huis. (= alle slachtoffers)
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Meervouden
Taaladvies.net
→ Enige(n), enkele(n)
→ Beide / beiden
alleszins / alleszinds* / allesinds*
alleszins (betekenis, synoniem)
De betekenis van alleszins is:
- geheel en al, in ieder opzicht, volkomen, volledig
- Die uitleg is alleszins duidelijk.
- ja zeker
- - Kom je naar het schoolfeest? - Alleszins.
Alleszins komt in België ook voor in de betekenis 'in elk geval'. Het is niet duidelijk of alleszins in die betekenis tot de standaardtaal in België gerekend kan worden. Standaardtaal in het hele taalgebied zijn in elk geval zeker, hoe dan ook, in elk geval en in ieder geval.
- Dit is in elk geval een crisis die ik in mijn carrière nog niet heb meegemaakt.
- Je zult zeker nog de kans krijgen om haar van dichtbij te zien.
Taaladvies.net
→ Alleszins
alloceren (betekenis, synoniem, uitspraak)
De betekenis van het werkwoord alloceren is 'toewijzen'. Het heeft als vast voorzetsel aan: iets alloceren aan iets of iemand. De c van alloceren wordt als een [s] uitgesproken.
- Institutionele investeerders alloceren meer geld aan minder fondsen om daarmee de beheerskosten te verminderen.
Alloceren is een moeilijk woord. U kunt meestal een gewoner synoniem gebruiken: toekennen, toewijzen.
Taaladvies.net
→ Alloceren (uitspraak)
als / dan
In verzorgde schrijftaal is dan de aanbevolen vorm na een vergrotende trap (zoals jonger, beter, liever) en na anders en combinaties met ander(e). Als gebruiken we na de woorden even, (net) zo, evenveel, (net) zoveel, hetzelfde en dezelfde.
De combinaties met dan drukken een ongelijkheid uit, die met als een gelijkheid. Dan wordt ook gebruikt na niets en niemand als het woord anders er niet achter staat, maar er wel bij gedacht kan worden. Dan heeft in dat geval de betekenis 'behalve'.
In gesproken taal wordt vaak als gebruikt in plaats van dan. Hoewel groter als door velen niet meer wordt afgekeurd, is groter dan nog steeds verzorgder, zeker in geschreven taal.
| ongelijkheid: dan | gelijkheid: als |
|---|---|
|
|
Taaladvies.net
→ Groter als /dan
→ Drie keer meer … dan / drie keer zoveel … als
→ Dan / als (driemaal zo groot -)
→ Niets anders als / dan
→ Zoveel of meer als / dan
als / indien
Indien is een formeel woord dat vooral in geschreven taal wordt gebruikt. Het is aan te bevelen om in plaats van indien het neutrale woord als te gebruiken.
IndienAls uw aanvraag wordt goedgekeurd, krijgt u het bedrag van de premie binnen tien werkdagen op uw bankrekening.
Taaltelefoon
→ In duidelijk Nederlands: Woordgebruik
als / mocht / moest
Een veronderstellende bijzin kan beginnen met het voegwoord als of met de werkwoordsvorm mocht(en). Mocht(en) kan een bijzin inleiden als de veronderstelling onzeker, maar wel reëel is. Een bijzin met mocht(en) is formeler dan een bijzin met het voegwoord als. In België worden in de spreektaal weleens veronderstellende bijzinnen met moest gebruikt, maar in verzorgd taalgebruik kunnen dergelijke constructies beter vermeden worden.
| niet | maar wel |
|---|---|
| Als het morgen glad moest zijn, dan komen we met de trein. |
|
| Moesten er toch nog vragen zijn, dan kunt u ons bellen. |
|
| Moest ik kunnen, dan zou ik stoppen met werken. |
|
| Moest ik hem zijn, dan had ik het huis al lang verkocht. |
|
Taaltelefoon
→ In duidelijk Nederlands: Moeten, hoeven en mogen
Taaladvies.net
→ Moest ik kunnen …
Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS)
→ Moeten
als / wanneer
Met als en wanneer kan zowel een tijdsmoment ('op het moment dat' of 'iedere keer dat') als een voorwaarde ('indien') worden uitgedrukt. Er is een stijlverschil: als is het vlotst, wanneer is wat formeler en schrijftaliger.
- Ik vind het niet leuk als / wanneer je mijn woordgebruik verbetert.
- Geef je me een seintje als / wanneer je vertrekt?
- Als / wanneer u dit proefproduct downloadt, stemt u in met de algemene voorwaarden.
- Ik stuur je de column als / wanneer hij af is.
Taaladvies.net
→ Wanneer / als (+ tegenwoordige of toekomende tijd)
als bijlage / in bijlage / in de bijlage
Als bijlage en in de bijlage zijn standaardtaal in het hele taalgebied, in bijlage is standaardtaal in België. Met als bijlage of in bijlage verwijst u naar het geheel van de bijlage(n). Met in de bijlage kunt u naar de inhoud van de bijlage of een onderdeel ervan verwijzen.
- Als bijlage / in bijlage vindt u een aanvraagformulier om als club erkend te worden.
- Als bijlage / in bijlage stuur ik jullie een aantal nieuwe adviezen.
- In de bijlage vindt u meer informatie hierover.
- Op pagina 15 in de bijlage vindt u een schema.
Als bijlage gevolgd wordt door een cijfer of letter – er wordt dan een specifieke bijlage genoemd – is in bijlage standaardtaal in het hele taalgebied.
- Het citaat waarin Steiner over de cichorei spreekt, is in zijn geheel opgenomen in bijlage 3.
Taaladvies.net
→ In bijlage / in de bijlage / als bijlage
als hem / als hij
Het is aanbevolen om na een stellende trap (zoals jong, goed, groot) + als de vorm hij te gebruiken. U kunt die vorm vinden door de zin aan te vullen met een werkwoordsvorm. Bijvoorbeeld: Ik ben zo slim als hij (is) en niet Ik ben zo slim als hem (is)*.
Bij werkwoorden die een oordeel of waardering uitdrukken – zoals vinden, appreciëren, achten – zijn beide vormen mogelijk, maar dan is er een betekenisverschil.
- Je vindt haar even schattig als hij. (= even schattig als hij haar schattig vindt)
- Je vindt haar even schattig als hem. (= even schattig als je hem schattig vindt)
Taaladvies.net
→ Groter dan mij / ik
als jou / als jij
Het is aanbevolen om na een stellende trap (zoals jong, goed, groot) + als de vorm jij te gebruiken. U kunt die vorm vinden door de zin aan te vullen met een werkwoordsvorm. Bijvoorbeeld: Ik ben zo slim als jij (bent) en niet Ik ben zo slim als jou (bent)*.
Bij werkwoorden die een oordeel of waardering uitdrukken – zoals vinden, appreciëren, achten – zijn beide vormen mogelijk, maar dan is er een betekenisverschil.
- Ik vind haar even schattig als jij. (= even schattig als jij haar schattig vindt)
- Ik vind haar even schattig als hem. (= even schattig als ik hem schattig vind)
Taaladvies.net
→ Groter dan mij / ik
als mij / als ik
Het is aanbevolen om na een stellende trap (zoals jong, goed, groot) + als de vorm ik te gebruiken. U kunt die vorm vinden door de zin aan te vullen met een werkwoordsvorm. Bijvoorbeeld: Hij is zo slim als ik (ben) en niet Hij is zo slim als mij (ben)*.
Bij werkwoorden die een oordeel of waardering uitdrukken – zoals vinden, appreciëren, achten – zijn beide vormen mogelijk, maar dan is er een betekenisverschil.
- Hij vindt haar even schattig als ik. (= even schattig als ik haar schattig vind)
- Hij vindt haar even schattig als mij. (= even schattig als hij mij schattig vindt)
Taaladvies.net
→ Groter dan mij / ik
als ons / als wij
Het is aanbevolen om na een stellende trap (zoals jong, goed, groot) + als de vorm wij te gebruiken. U kunt die vorm vinden door de zin aan te vullen met een werkwoordsvorm. Bijvoorbeeld: Hij is zo slim als wij (zijn) en niet Hij is zo slim als ons (zijn)*.
Bij werkwoorden die een oordeel of waardering uitdrukken – zoals vinden, appreciëren, achten – zijn beide vormen mogelijk, maar dan is er een betekenisverschil.
- Hij vindt haar even schattig als wij. (= even schattig als wij haar schattig vinden)
- Hij vindt haar even schattig als ons. (= even schattig als hij ons schattig vindt)
Taaladvies.net
→ Groter dan mij / ik
alsook / als ook
De spelling hangt van de betekenis af. Alsook betekent 'en ook'. De klemtoon ligt in alsook op ook. Alsook is een vrij formeel woord. U kunt meestal een gewoner synoniem gebruiken: en, en ook, samen met.
- Koen alsook Joris werden veroordeeld.
Als ook betekent 'indien ook'. In als ook hebben beide woorden klemtoon.
- Als ook Fatima komt, ga ik mee.
Taaladvies.net
→ Als ook / alsook
→ Evenals - alsook
als vrouw / vrouw zijnde / als vrouw zijnde*
Het is aan te bevelen formuleringen met als te gebruiken, bijvoorbeeld als vrouw, als man, als kind.
- Als vrouw heb je minder promotiekansen.
Formuleringen met het tegenwoordig deelwoord zijnde, bijvoorbeeld vrouw zijnde, man zijnde, kind zijnde, zijn correct maar vrij formeel. Combinaties zoals als vrouw zijnde*, als man zijnde*, als kind zijnde* zijn niet correct. Het zijn contaminaties, dat wil zeggen verhaspelingen van twee woorden of uitdrukkingen met een verwante betekenis.
Taaladvies.net
→ Als man zijnde / man zijnde / als man
alumnus, alumni (betekenis)
De betekenis van alumnus is 'oud-student, afgestudeerde'. Het meervoud van alumnus is alumni. Alumnus komt uit het Latijn.
Taaladvies.net
→ Alumnus, alumni
alweer / al weer
In de betekenis 'opnieuw, nogmaals' wordt alweer in één woord geschreven. Al is in dat woord een versterking van weer. De klemtoon ligt in alweer op weer.
- Zij is daar alweer met nieuwe vragen.
- Hij komt alweer te laat.
De combinatie al weer komt ook als twee losse woorden voor. In die combinatie heeft al nog een zelfstandige betekenis ('reeds'). De klemtoon ligt in al weer op al.
- Hij is al weer bezig met een nieuw boek.
- Dat is nu al weer vijf weken geleden.
In vraagzinnen komt al weer ook voor in de uitdrukking ook al weer.
- Hoe heet die bekende fotograaf ook al weer?
Taaladvies.net
→ Al weer / alweer
alweer / weeral*
Weeral* is geen standaardtaal. Correct is alweer.
In de betekenis 'opnieuw, nogmaals' wordt alweer in één woord geschreven. Al is in dat woord een versterking van weer. De klemtoon ligt in alweer op weer.
- Zij is daar alweer met nieuwe vragen.
- Hij komt alweer te laat.
De combinatie al weer komt ook als twee losse woorden voor. In die combinatie heeft al nog een zelfstandige betekenis ('reeds'). De klemtoon ligt in al weer op al.
- Hij is al weer bezig met een nieuw boek.
- Dat is nu al weer vijf weken geleden.
In vraagzinnen komt al weer ook voor in de uitdrukking ook al weer.
- Hoe heet die bekende fotograaf ook al weer?
Taaladvies.net
→ Al weer / alweer
amice, amices
Amice komt soms nog voor als aanhef in een brief of e-mail in kringen van politici, professoren, artsen, advocaten, en in sommige studentenkringen, maar het is geen neutraal woord. U kunt amice in het algemeen beter vermijden.
Het meervoud van amice is amices. Amice is van oorsprong een Latijnse aanspreekvorm.
Taaladvies.net
→ Amice / amices
anderen / andere
Als andere naar personen verwijst en zelfstandig gebruikt wordt, schrijven we anderen. Andere is zelfstandig gebruikt als er niet meteen een zelfstandig naamwoord op volgt en andere ook niet aangevuld kan worden met een zelfstandig naamwoord uit dezelfde zin of de zin die onmiddellijk voorafgaat.
- Zijn speurtocht brengt hem met vele anderen in contact.
- In zijn debuutroman 'Philip en de anderen' vertelt Nooteboom over zijn omzwervingen door Europa.
- Zouden nog anderen van de raad iets willen zeggen?
- Voor mij is Engels geen probleem, maar voor anderen onder ons misschien wel.
In de constructie andere van ... is zowel de vorm met -n als zonder -n correct als er na van met een meervoudig zelfstandig naamwoord wordt verwezen naar personen.
- Zouden nog anderen / andere van de leden in dit stadium iets willen zeggen?
In de andere gevallen schrijven we altijd andere.
- Sommige buren kwamen om afscheid te nemen, maar andere wilden nog met ons mee. (= andere buren)
- Enkele congresdeelnemers ken ik nog van vroeger. Andere zijn voor mij onbekend. (= andere congresdeelnemers)
- Bij sommige apensoorten is de staart langer dan het hele lichaam, bij andere is hij bijna helemaal verdwenen. (= andere apensoorten, geen persoon)
- Sommige zenders zijn gevoeliger voor storingen dan andere omdat die op hogere frequenties zitten. (= andere zenders, geen persoon)
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Meervouden
Taaladvies.net
→ Enige(n), enkele(n)
→ De meeste / meesten van de aanwezige leden
→ Enkele / enkelen van hen
→ Sommige / sommigen van de medewerkers
→ Beide / beiden
→ Onder andere / onder anderen
anderhalf / een en een half*
In plaats van een en een half / halve* wordt in de standaardtaal gewoonlijk anderhalf / anderhalve gebruikt.
- anderhalf uur
- anderhalve liter
Taaladvies.net
→ Half (twee maand en (een) half / twee en een halve maand)
annulatie / annulering
Zowel annulatie als annulering is correct. In België komt vooral annulatie voor, in Nederland vooral annulering. Hetzelfde geldt voor samenstellingen als annulatieverzekering en annuleringsverzekering.
Taaladvies.net
→ Motivatie / motivering
anti- (koppelteken)
Het voorvoegsel anti- wordt vast aan het grondwoord geschreven. Voor de leesbaarheid kan er een facultatief koppelteken na het voorvoegsel staan.
- antiaanbakpan, antibioticum, antiglobalisme, antikerkelijk, antiontstekingsmiddel, antiracist
Als er klinkerbotsing is, is een koppelteken na anti- verplicht. Klinkerbotsing komt bij het voorvoegsel anti- voor in woorden met de lettercombinaties i+e, i+i en i+j.
- anti-establishment, anti-intellectueel, anti-jacht
Ook als het erop volgende woorddeel met een hoofdletter begint, is een koppelteken na anti- verplicht.
- anti-Obama, anti-Duits, anti-CVP
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Aaneenschrijven
→ Spellingsregels: Klinkerbotsing
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: Klinkerbotsing
apostrof '
synoniem = afkappingsteken, weglatingsteken
De apostrof (') is een teken dat wordt gebruikt om de weglating van een of meer letters aan te duiden.
- M'n vriendin gaat 's avonds wel 's naar 'n feestje.
De apostrof wordt ook gebruikt om een open lettergreep open te houden als er een uitgang of achtervoegsel op volgt.
- twee euro's, opa's fiets, een baby'tje
Ook bij afleidingen, verbogen vormen en vervoegde vormen van letters, cijfers, symbolen en initiaalwoorden gebruiken we een apostrof.
- afleiding: 65+'er, A4'tje, n'etje, pc'loos, sms'je, vtm'er
- verbogen vorm: a's, C4's, gsm's
- vervoegde vorm: sms'en, sms'te
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Bezitsvormen
→ Spellingsregels: Meervouden
→ Spellingsregels: Verkleinwoorden
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: Afleiding - bijzonder geval: afleiding van letter, cijfer, symbool of initiaalwoord
→ Leidraad: Speciale meervouden van zelfstandige naamwoorden
→ Leidraad: Bezitsvorm van zelfstandige naamwoorden
→ Leidraad: Verkleinwoorden
Taaladvies.net
→ Apostrof
apostrof + s (bezit, bij namen)
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Bezitsvormen
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: Bezitsvorm van zelfstandige naamwoorden
Taaladvies.net
→ Italië's / Italiës steunpilaren
→ Bordeaux' / Bordeaux's / Bordeauxs buitenwijken
→ James Joyce's boek / James Joyce' boek
→ Jan z'n / Jans hond
apostrof + s (meervoud)
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Meervouden
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: Woorden die eindigen op een lange klinker
Taaladvies.net
→ Cd-rom's / cd-roms
→ Queries / query's
→ Salto mortale's / salto mortales
aso / a.s.o. / ASO* / A.S.O.*
Er zijn twee correcte spellingen voor de afkorting van algemeen secundair onderwijs: aso en a.s.o. In de meeste contexten kunt u aso zonder puntjes schrijven ̶ naar analogie van bso, kso en tso.
Aso is een initiaalwoord, dat wil zeggen een verkorte vorm die letter voor letter wordt uitgesproken ([aa es oo]). We kunnen initiaalwoorden met puntjes schrijven als ze ten onrechte als een bestaand woord kunnen worden gelezen. Dat kan bij aso het geval zijn omdat het als de informele verkorte vorm van het woord asociaal gelezen kan worden. In dat geval wordt aso als een gewoon woord uitgesproken ([aasoo]). In de meeste contexten is die verkeerde lezing niet aan de orde omdat het meteen duidelijk is dat het onderwijstype bedoeld wordt.
Taaltelefoon
→ Spellingsregels: Initiaalwoorden
Woordenlijst.org - officiële spelling
→ Leidraad: Initiaalwoorden en letterwoorden
aspect (taalkundige term)
Met het woord aspect wordt in de grammatica verwezen naar de wijze waarop de spreker de handeling die hij met een werkwoord uitdrukt, beschouwt. Het aspect kan onder meer het begin, de voortgang, de voltooiing of het resultaat van de handeling aanduiden. Bijvoorbeeld: in de zin Petra gaat slapen zit het aspect 'begin van de handeling'; in de zin Petra is aan het slapen zit het aspect 'voortduren van de handeling'.
Taaladvies.net
→ Termenlijst: Aspect
Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS)
→ Aspectualiteit
at random / ad random*
De correcte spelling is at random. At random komt uit het Engels. De betekenis van at random is 'willekeurig'.
- De deelnemers worden at random in vier groepen verdeeld.
Taaladvies.net
→ Ad random / at random
au / ou
